Κυριακή 22 Μαΐου 2022
x

ΑΓΟΡΑ, ΕΡΓΑΣΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΑ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΑ ΤΟΥ 2022 – Η ΠΑΝΔΗΜΙΑ... ΚΟΥΡΑΣΕ

Η πανδημία έχει κουράσει τον κόσμο, που έστρεψε πια το ενδιαφέρον του σε άλλα μείζονα ζητήματα της καθημερινότητας. Η ατζέντα της κυβέρνησης;

Το νέο κύμα της πανδημίας και η μετάλλαξη «Όμικρον» έχει δημιουργήσει νέες συνθήκες και προβληματισμό σε όλους, εμβολιασμένους και μη. Οι προσπάθειες να μείνει ζωντανή η οικονομική δραστηριότητα, παρά τους επιβεβλημένους περιορισμούς, θεωρητικά αποδίδουν, πρακτικά όμως;

Οι αριθμοί έπαψαν να προκαλούν εντύπωση στους περισσότερους πολίτες και συνιστούν ένα μακάβριο ημερήσιο δελτίο, το οποίο αντέχει σε έναν ολιγόλεπτο σχολιασμό και τίποτα περισσότερο.

Περίσσεψε η γκρίνια και η μιζέρια επί δύο χρόνια και ο κόσμος δεν έχει πια τη διάθεση ούτε να ακούσει τις εξελίξεις με την πανδημία. Κουρασμένοι και απογοητευμένοι οι περισσότεροι θέλουν να ασχολούνται με άλλα ζητήματα, έχοντας πάρει τις αποφάσεις τους περί εμβολιασμού ή μη.

Το διαπιστώνει πια εύκολα κάποιος από τις μεταχριστουγεννιάτικες συζητήσεις, όπου η πανδημία εμφανίζεται ως πηγή άλλων δεινών κι όχι ως το κυρίαρχο πρόβλημα προς αντιμετώπιση. Η «εξοικείωση» αυτή, η αποδοχή της ζωής με τον κορωνοϊό, έχει διαφορετικούς, προσωπικούς λόγους. Κοινή συνισταμένη όμως σε όλους είναι η κούραση.

Είχα μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με έναν οδηγό ταξί την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Μετά τα Χριστούγεννα, είπε, η κίνηση στην αγορά της Θεσσαλονίκης είναι υποτονική, τόσο ώστε να προκαλεί θλίψη και ανησυχία για το επόμενο διάστημα. Ο κόσμος έχει περιοριστεί όχι επειδή φοβάται τον κορωνοϊό, αλλά επειδή σκέφτεται ότι τον περιμένει νέα δοκιμασία το επόμενο διάστημα, η οποία μπορεί να έχει ως αιτία την πανδημία, όμως αυτή πια είναι δεδομένη και κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει πότε θα μας αφήσει, αν μας αφήσει... «Δεν θέλω να ακούω τίποτα πια για κορωνοϊό. Έχω κουραστεί κι έχω χίλια δυο άλλα προβλήματα. Όχι άλλη μαυρίλα...».

Τα προληπτικά μέτρα δεν ανησυχούν πια τον κόσμο. Εκείνο που τον ανησυχεί είναι οι περιορισμοί, οι οποίοι έχουν δραματικές επιπτώσεις σε μια σειρά από τομείς της οικονομικής δραστηριότητας και της κοινωνικής καθημερινότητας.

Οι πολίτες ανησυχούν πώς θα ανταποκριθούν στις οικονομικές υποχρεώσεις τους, οι επιχειρήσεις πώς θα καλύψουν τη νέα «χασούρα» από τα μέτρα, οι γονείς πώς θα αποφευχθεί ενδεχόμενο κλείσιμο των σχολείων και πάει λέγοντας...

Η μονοθεματική επικαιρότητα όταν διαρκεί για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα έχει νομοτελειακά αυτή τη συνέπεια: την «εξοικείωση», την κούραση και δυστυχώς έπεται η αδιαφορία. Η επιθυμία για αλλαγή, για κάτι άλλο, για κάτι θετικό (εξαιρούνται τα τεστ) γίνεται μαζική.

Το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου ειδικά για την κατανάλωση δεν είναι από τα καλά του έτους. Ίσως να είναι από τα χειρότερα, παραδοσιακά. Κι αυτό σε συνδυασμό με την έξαρση της πανδημίας πλήττει τη διάθεση για αισιοδοξία, που φέρνει η είσοδος στο νέο έτος.

Ο προβληματισμός συνεπώς στους πολίτες για το τι μέλλει γενέσθαι το επόμενο διάστημα είναι και εύλογος και οδηγεί στην περαιτέρω επιβάρυνση της αρνητικής ψυχολογίας τους. Δεν είναι όμως μόνο η ψυχολογία που επιβαρύνεται. Είναι και η τσέπη. Κι εκεί υπάρχει μεγάλο πρόβλημα, το οποίο δεν περιορίζεται, αλλά διογκώνεται. Η αύξηση του κατώτατου μισθού είναι μια παρέμβαση της κυβέρνησης στη θετική κατεύθυνση. Σε ποιους αφορά; Σε πολλούς. Όχι όμως σε αρκετούς για να οδηγήσει σε μια γενικευμένη ανάταση, σε πιο αισιόδοξη αντιμετώπιση των καταστάσεων που βιώνουμε. Χωρίς συλλογικές συμβάσεις εργασίας, η μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων βλέπει στάσιμα τα εισοδήματα και τις τιμές των αγαθών σε συνεχή άνοδο.

Ελεύθερη αγορά, με ανταγωνισμό έχουμε. Προφανώς για τους λάτρεις της «ελεύθερης οικονομίας» όσο μικρότερη είναι η κρατική παρέμβαση στην αγορά, τόσο το καλύτερο. Αυτά σε συνθήκες «γυάλας», διότι στη συγκεκριμένη συγκυρία έχουμε έκτακτη κατάσταση, η οποία διαρκεί επί δυο χρόνια και συσσωρεύει προβλήματα. Η εμμονή σε οικονομικές θεωρίες, που επίσης διαμορφώθηκαν στη βάση άλλων συνθηκών, δεν αποδίδει.

Οι κρατικές ενισχύσεις δεν αρκούν, και παρά τη φιλότιμη προσπάθεια της κυβέρνησης να δημιουργήσει ένα πλαίσιο αντιμετώπισης των καταστροφικών επιπτώσεων των περιορισμών λόγω πανδημίας, αυτό φαίνεται να μην είναι αποτελεσματικό ή τουλάχιστον να μην εκλαμβάνεται ως τέτοιο από την κοινωνία.

Άλλωστε, για να είμαστε δίκαιοι, η κυβέρνηση δεν προχώρησε σε κάποια ρηξικέλευθη κίνηση για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της πανδημίας στα οικονομικά των νοικοκυριών. Για τις επιχειρήσεις δεν μπορώ να πω το ίδιο. Είχαν προτεραιότητα και ως ένα βαθμό τα μέτρα στήριξης απέδωσαν. Δεν έχουμε ούτε το κύμα λουκέτων, που πολλοί περίμεναν, ούτε τις μαζικές απολύσεις, ούτε τις καταστροφές με τις οποίες πολλοί απειλούσαν. Αυτό το πιστώνεται ως επιτυχία η κυβέρνηση.

Υπάρχει όμως και ο πολίτης, ο εργαζόμενος, ο συνταξιούχος, που αντικειμενικά βιώνουν μεγάλη επιδείνωση των οικονομικών τους. Κι εκεί, οι κυβερνητικές παρεμβάσεις πρέπει να πολλαπλασιαστούν. Ίσως να υιοθετηθούν πιο δυναμικές παρεμβάσεις, όπως η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων εργασίας για να αυξηθούν τα εισοδήματα, τα οποία εδώ και πάνω από δέκα χρόνια πια βρίσκονται σε διαρκή μείωση ή στασιμότητα για τη συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου. Μνημόνια, πανδημία... Η ανάπτυξη αν δεν περάσει από την τσέπη των πολιτών δεν είναι ανάπτυξη.

Κοινωνική αναγκαιότητα πλέον δεν είναι μόνο η αύξηση των εισοδημάτων, αλλά και η συγκράτηση των τιμών. Ένα βήμα για την ελάφρυνση των λογαριασμών στο ρεύμα και τη θέρμανση έγινε. Μια παρέμβαση για την τιμή των καυσίμων κίνησης, πόσο πρέπει να την περιμένει ο κόσμος; Δύσκολο να γίνει, όμως η κυβέρνηση οφείλει να το παλέψει και να πάψει να παρατηρεί αμήχανη την αγορά. Το παραμυθάκι με τις διεθνείς τιμές και το χρηματιστήριο των καυσίμων δεν πείθει. Υπάρχει λόγος που στην Ελλάδα η τιμή της βενζίνης σταθεροποιείται στα ψηλά και δεν ακολουθεί ποτέ τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Κι εκεί διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις δεν έκαναν τίποτα για να αντιμετωπίσουν τις στρεβλώσεις.

Επειδή όλο το 2022 θα το περάσουμε θέλοντας και μη με την πανδημία και τις επιπτώσεις της, αλλά και με τη λειτουργία της αγοράς και της οικονομίας, όσο πιο νωρίς ληφθούν μέτρα αντιμετώπισης των στρεβλώσεων, τόσο το καλύτερο. Αν οι αρμόδιοι συνεχίσουν στο ίδιο... τροπάριο, η προσδοκώμενη αισιοδοξία, η αλλαγή της ψυχολογίας, δεν θα έρθει ούτε με το τέλος της πανδημίας. Κι αυτό δεν είναι προφητεία ή αυθαίρετη πρόβλεψη, δεν χρειάζεται καν να είναι κάποιος διορατικός για να το δει. Είναι η λογική πορεία των πραγμάτων, χωρίς μάλιστα να υπολογίσουμε και τις επιπτώσεις που θα έχουν στα οικονομικά μας οι υποχρεώσεις της χώρας, της εθνικής οικονομίας.

Αγορά, εργασία, οικονομία. Αυτά είναι τα στοιχήματα για το 2022. Η πανδημία κούρασε κι έχει το δικό της δρόμο, στον οποίο αποδείχτηκε ότι δεν μπορούμε να παρέμβουμε αποτελεσματικά. Όχι ως χώρα και κοινωνία, αλλά ως παγκόσμια κοινότητα. Μοιρολατρική αποδοχή, αλλά και ρεαλιστική προσέγγιση με βάση όσα γνωρίζουμε δυο χρόνια τώρα. Ζήσαμε με τα μνημόνια, θα ζήσουμε και με την πανδημία. Όσοι τα καταφέρουν... Τουλάχιστον ας προσπαθήσουμε να περιορίσουμε τις επιπτώσεις. Δεν είναι ευχή, αλλά κοινωνική ανάγκη.

Εύχομαι το 2022 να είναι καλύτερο από το 2021 για όλους.




A+
A-







ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ