Τρίτη 2 Ιουνίου 2020
x

ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΣΕ ΕΕ: ΔΕΝ ΣΑΣ ΛΟΓΑΡΙΑΖΩ, ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ ΣΕ ΚΥΠΡΟ

Το ζήτημα των έκνομων γεωτρήσεων της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου ήταν το πλέον δύσκολο στις συζητήσεις Ερντογάν-Μισέλ.

Σε κρύο ντους υπέβαλε ο Ταγίπ Ερντογάν τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, καθώς, όπως πληροφορείται η κυπριακή εφημερίδα "Φιλελεύθερος", του επεσήμανε με ύφος χιλίων πασάδων ότι το ζήτημα της Κύπρου "το χειρίζομαι εγώ προσωπικά" και ότι "οι γεωτρήσεις θα συνεχιστούν" παρά τις υποδείξεις της Ε.Ε., τις οποίες η Άγκυρα δεν λογαριάζει.

Όπως μεταδίδει το philenews.com, το περιστατικό έλαβε χώρα στην Κωνσταντινούπολη στις 11 Ιανουαρίου, όπου ο αξιωματούχος της Ε.Ε. πήγε χωρίς να έχει καν εξασφαλίσει όρους εντολής από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (βλέπε πιο κάτω), με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εικόνα που εκπέμπει η Ένωση.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, το ζήτημα των έκνομων γεωτρήσεων της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου "ήταν το πλέον δύσκολο" στις συζητήσεις Ερντογάν-Μισέλ και ο Πρόεδρος της Τουρκίας ήταν "κάθετος" και δεν άφησε κανένα περιθώριο για ενδεχόμενη αλλαγή στάσης της Άγκυρας. Επεσήμανε ότι θα συνεχίσει να χειρίζεται "προσωπικά" το θέμα της Κύπρου και δη των γεωτρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ δεν δίστασε να επικαλεστεί το διεθνές δίκαιο, καθώς και τα δήθεν "νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα" της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων στην περιοχή… Πηγή με άριστη γνώση της συζήτησης Ερντογάν-Μισέλ ανέφερε στον "Φ" ότι στο ζήτημα των γεωτρήσεων της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου "συνάντησε τείχος", καθώς ο Πρόεδρος της Τουρκίας δεν άφησε ίχνος παρερμηνείας για τις προθέσεις του, ανεξαρτήτως αντιδράσεων εκ μέρους της Ε.Ε.

Το όλο θέμα της συνάντησης Ερντογάν-Μισέλ έχει και μια δεύτερη διάσταση. Ο αξιωματούχος της Ε.Ε., ο οποίος εκπροσωπεί τα 28 κράτη-μέλη (και όχι βεβαίως τον εαυτό του), πήγε στην Κωνσταντινούπολη και συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, χωρίς να έχει λάβει όρους εντολής από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και χωρίς συμφωνημένες και καταγεγραμμένες θέσεις για τα ζητήματα που ηγέρθησαν. Οι χειρισμοί του Σαρλ Μισέλ, ο οποίος αντικατάστησε τον "σωστό" Ντόναλντ Τουσκ στην ηγεσία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την 1η Δεκεμβρίου, κρίνονται αν μη τι άλλο ως άγαρμποι, καθώς δεν είναι δυνατόν ο αξιωματούχος της Ε.Ε. που εκπροσωπεί τους "28" να επιχειρεί διαβουλεύσεις με τρίτα κράτη χωρίς την έγκριση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο σύνολό του και χωρίς συγκεκριμένους όρους εντολής. Η δε δήλωση που αρχικά εξέδωσε ο κ. Μισέλ, ως αποτέλεσμα της συνάντησης με τον Ταγίπ Ερντογάν, απετέλεσε ένα ακόμη λάθος του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και ανάγκασε τη Λευκωσία να προβεί σε παραστάσεις προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις. Η αρχική δήλωση αναφερόταν σε "μη εξουσιοδοτημένες ενέργειες" της Τουρκίας, ενώ κατόπιν των παραστάσεων του ΥΠΕΞ της Κυπριακής Δημοκρατίας (βλέπε άλλη στήλη), το τελικό κείμενο διορθώθηκε, σε σημαντικό βαθμό.

Η "διορθωμένη" πλέον αναφορά επισημαίνει: "Ο Πρόεδρος Μισέλ επανέλαβε τη θέση της Ε.Ε. επί της έκνομης γεώτρησης της Τουρκίας, όπου η Ε.Ε. βρίσκεται σε πλήρη αλληλεγγύη με την Κύπρο". Παράδοξο πάντως είναι ότι οι συγγραφείς της εν λόγω δήλωσης χρησιμοποιούν ενικό, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η Τουρκία έχει προβεί μόνο σε μια γεώτρηση στην Κύπρο, κάτι που ενδεχομένως αναδεικνύει ένα ακόμη λάθος και δημιουργεί την εντύπωση ότι η ομάδα που περιβάλλει τον νέο Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είτε αγνοεί ουσιαστικές πτυχές του ζητήματος των έκνομων γεωτρήσεων της Τουρκίας, για το οποίο επιλέγει να τοποθετηθεί, είτε εσκεμμένα το περιορίζει σε μια μόνο έκνομη ενέργεια της Τουρκίας. Όποιο από τα δύο ενδεχόμενα κι αν ισχύει, το αποτέλεσμα είναι τουλάχιστον απογοητευτικό για τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και δημιουργεί μια αλγεινή εικόνα...

Το προβληματικό στοιχείο της δήλωσης Μισέλ δεν είναι πάντως μόνο ο ενικός που χρησιμοποιεί για τις έκνομες γεωτρήσεις της Τουρκίας, αλλά εκτείνεται και στο Κυπριακό, το οποίο τεχνηέντως σερβίρεται ως η συνταγή που θα λύσει όλα τα ζητήματα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ο νεοφανής Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναφέρει αμέσως μετά την "έκνομη γεώτρηση" της Τουρκίας ότι "οι συνομιλίες για διευθέτηση του Κυπριακού είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση κάποιων από τα διχαστικά ζητήματα". Τοποθέτηση διά της οποίας δημιουργείται η εντύπωση ότι ο Σαρλ Μισέλ θεωρεί ότι και το ζήτημα της "έκνομης γεώτρησης" της Τουρκίας θα μπορούσε να συζητηθεί στο πλαίσιο λύσης του Κυπριακού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Σε κάθε περίπτωση και συμπερασματικά, οι όλοι χειρισμοί του Σαρλ Μισέλ ήταν επικίνδυνα πρόχειροι. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέλαβε μια πρωτοβουλία χωρίς να έχει όρους εντολής, ενώ ο Ερντογάν τού "κούρεψε" τις όποιες ενδεχόμενες προσδοκίες είχε στο ζήτημα αποκλιμάκωσης της έντασης στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου. Για τερματισμό των έκνομων γεωτρήσεων της Τουρκίας που συνεχίζονται και είναι πάμπολλες. Και όχι μόνο μια, όπως ενδεχομένως θεωρεί η ομάδα του νέου Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Παραστάσεις Λευκωσίας προς Μισέλ

Μετά τη συνάντηση Ερντογάν – Μισέλ, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξέδωσε ανακοίνωση διά της οποίας αναφερόταν σε "μη εξουσιοδοτημένες ενέργειες" της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο. Το λεκτικό αυτό προκάλεσε δικαίως τις αντιδράσεις του ΥΠΕΞ, το οποίο προέβη σε παραστάσεις, καθώς δεν αντανακλά τις θέσεις των Συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το οποίο έχει επανειλημμένα αναφερθεί ρητώς σε "έκνομες ενέργειες" της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Οι παραστάσεις του κυπριακού ΥΠΕΞ οδήγησαν τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να προβεί σε διόρθωση, η οποία πάντως δεν μπορεί να κριθεί ως επαρκής (βλέπε κεντρικό κείμενο).

Υπενθυμίζεται ότι η αναφορά σε "μη εξουσιοδοτημένες" ενέργειες της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου είχε υιοθετηθεί μόνο στο πλαίσιο των νομικών πράξεων, ήτοι του πλαισίου που δρομολογεί την επιβολή στοχευμένων μέτρων κατά νομικών οντοτήτων και φυσικών προσώπων που διαδραμάτισαν ρόλο στις τουρκικές δραστηριότητες. Η επιλογή αυτού του λεκτικού στο πλαίσιο των νομικών πράξεων έγινε κατόπιν εισήγησης της Νομικής Υπηρεσίας του Συμβουλίου, με τη συγκατάθεση της Λευκωσίας προκειμένου να αποφευχθούν ενδεχόμενες νομικές επιπλοκές. Αυτό δεν εμπόδισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επί Ντόναλντ Τουσκ να τοποθετείται πολιτικά και να αναφέρεται σε έκνομες ενέργειες της Τουρκίας και δεν πρέπει να το εμποδίζει να πράττει ανάλογα και επί της Προεδρίας του Σαρλ Μισέλ…
Σημειώνεται ότι πριν από το ταξίδι του στην Τουρκία, ο Σαρλ Μισέλ επικοινώνησε ορθώς με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, υπό το φως των ομόφωνων μέτρων των "28" για αναστολή όλων των υψηλών ευρωτουρκικών πολιτικών διαλόγων. Παρόλα αυτά, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου όφειλε να αποφύγει την επίσκεψη στην Τουρκία, καθώς δεν είχε εξασφαλίσει όρους εντολής από τους ηγέτες των "28", τους οποίους εκπροσωπεί.
"Κοινές διαπιστώσεις"

Περίεργες και προβληματικές θεωρούνται οι δηλώσεις του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ ως αποτέλεσμα της συνάντησης με τον Ταγίπ Ερντογάν και για το ζήτημα της Λιβύης. Στη γραπτή του τοποθέτηση, ο κ. Μισέλ υποστηρίζει ότι "οι πρόεδροι είχαν μια συζήτηση αναφορικά με τον τρόπο με τον οποίο η Ε.Ε. και η Τουρκία μπορούν να εργαστούν από κοινού για αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και στη Λιβύη". Συμπλήρωσε μάλιστα ότι "αναφορικά με τη Λιβύη, ο Πρόεδρος Μισέλ καλωσόρισε την εποικοδομητική γλώσσα της κοινής δήλωσης του Προέδρου Ερντογάν και του Προέδρου Πούτιν για εκεχειρία και για στήριξη της διαδικασίας του Βερολίνου".

Ο κ. Μισέλ αποφεύγει να αναφερθεί στην ευθύνη της Τουρκίας για τα όσα διαδραματίζονται στη Λιβύη, ενώ αναφορικά με το μνημόνιο που φρόντισε να υπογράψει η Άγκυρα με την Τρίπολη αρκείται να εκφράσει "ανησυχία". Τοποθέτηση η οποία απέχει από το λεκτικό της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής που θεωρεί ανυπόστατο το εν λόγω μνημόνιο, υπογραμμίζοντας ότι αντίκεται στο διεθνές δίκαιο, εκφράζοντας παράλληλα στήριξη στην Ελλάδα και τη Κύπρο. Σημειώνεται ότι τα εν λόγω Συμπεράσματα θα έπρεπε να αποτελούν πυξίδα και να αναπαραχθούν σε μια δήλωση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μετά από συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν.

Σε ό,τι αφορά τη Συρία, ο κ. Μισέλ προσπαθεί να πει κάτι, αλλά και πάλι δεν το λέει ευθέως. "Η Ε.Ε. αντιλαμβάνεται ότι η Τουρκία έχει ανησυχίες για την ασφάλεια σε σχέση με τη βορειοανατολική Συρία, αλλά επιμένει στη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο. Η Ε.Ε. στηρίζει την υπό τον ΟΗΕ πολιτική διαδικασία στη Συρία" καταλήγει η τοποθέτηση του Σαρλ Μισέλ, η οποία θα μπορούσε κάλλιστα να αποδοθεί σε Ευρωπαίο τεχνοκράτη και όχι στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Ήξεις αφήξεις είναι και οι αναφορές για το Μεταναστευτικό, από τις οποίες απουσιάζει η πολιτική προσέγγιση. Ο κ. Μισέλ αρκείται να μας υπενθυμίσει ότι η Τουρκία φιλοξενεί 4 εκατομμύρια πρόσφυγες και ότι η Ε.Ε. στηρίζει οικονομικά την προσπάθεια αυτή, βοηθώντας τη δημιουργία σχολείων και ιατρικών κέντρων.

Αυτό που προκαλεί επίσης ενδιαφέρον είναι ότι ο κ. Μισέλ αναφέρει ότι "οι δύο πρόεδροι συμφώνησαν να εγκαθιδρύσουν απευθείας επαφές σε τακτική βάση και όποτε το υπαγορεύουν τα γεγονότα, προκειμένου να βελτιωθεί η σχέση προς όφελος και των δύο μερών". Όπως προκύπτει αβίαστα από την τελευταία αυτή φράση, ο κ. Μισέλ και ο περίγυρός του δεν έχουν αντιληφθεί ότι ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκπροσωπεί τα κράτη-μέλη και όχι τον εαυτό του και ότι οι όποιες επαφές, το πλαίσιο και οι όροι εντολής θα πρέπει να παρέχονται στο ανώτατο επίπεδο μίας Συνόδου Κορυφής. Και όχι να αποφασίζονται από τον κ. Μισέλ και τους τεχνοκράτες που τον πλαισιώνουν. Σημειώνουμε ότι τέτοια λάθη ουδέποτε έγιναν επί της Προεδρίας του Ντόναλντ Τουσκ στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.




A+
A-







ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ